O ganol y 19eg ganrif ymlaen manteisiodd llawer o’r awdurdodau lleol ar y pwerau newydd ar gael iddynt yn gofyn i ddatblygwyr gyflwyno cynlluniau i’w cymeradwyo. Yn y dechrau, o dan Ddeddf Iechyd Cyhoeddus 1850, y nod oedd sicrhau bod strydoedd ac adeiladau’n cael eu codi i ofynion lleiaf. Yn ddiweddarach, o dan Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1947 a’r ddeddfwriaeth olynol, mae addasrwydd y darpar anheddau yn y darpar leoliad yn cael ei ystyried. Y cynlluniau hyn, yn dyddio o’r 1850au hyd at y 1960au, sydd wedi cael eu rhoi yn yr Archifdy.